Í mars 2024 gerðu Samtök atvinnulífsins og aðildarfélög Alþýðusambands Íslands kjarasamning til fjögurra ára fyrir almenna markaðinn sem nefndur var Stöðugleikasamningurinn.

Hinn 20. maí sl. var tilkynnt um þríhliða samtal ríkisins, Alþýðusambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins um verðlagsþróun í samhengi við kjarasamninga á almennum vinnumarkaði. Aðilar að þríhliða samtalinu auk Sambands íslenskra sveitarfélaga eru sammála um mikilvægi meginmarkmiðs Stöðugleikasamningsins að skapa skilyrði fyrir minni verðbólgu og lækkun vaxta. 

Til þess að ná markmiðum samningsins og tryggja að hann skili árangri munu aðilarnir því leggjast sameiginlega á árarnar út gildistíma hans til þess að ná niður verðbólgu og skapa aðstæður fyrir lækkun vaxta með eftirfarandi aðgerðum:

Ríkið mun ekki hækka krónutölugjöld sem hafa bein áhrif á vísitölu neysluverðs á árinu 2027 um meira en 2,5%, að kílómetragjaldi undanskildu vegna kerfisbreytingar á gjaldtöku ökutækja.

Gjaldskrár ríkisstofnana sem bein áhrif hafa á vísitölu neysluverðs munu ekki hækka umfram 2,5% á árinu 2027. Ríkið mun jafnframt beina þeim tilmælum til fyrirtækja í sinni eigu að gæta að verðstöðugleika með því að hækka ekki gjaldskrár opinberrar þjónustu sem hafa bein áhrif á vísitölu neysluverðs umfram 2,5% á árinu 2027.

Í samræmi við ályktun landsþings Sambands íslenskra sveitarfélaga 25. september sl. hvetur sambandið sveitarfélög til að hækka ekki almennar gjaldskrár sínar um meira en 2,5% á árinu 2027. Sérstaklega verði horft til gjaldskráa sem eru undir beinni stjórn sveitarstjórna. Sveitarfélög munu jafnframt hvetja fyrirtæki í sinni eigu til að leita allra leiða til að hækka ekki gjaldskrár opinberrar þjónustu sem hafa bein áhrif á vísitölu neysluverðs umfram 2,5% á árinu 2027.

Samtök atvinnulífsins hvetja aðildarfyrirtæki sín að leita allra leiða til að halda aftur af verðhækkunum og gæta í því efni að markmiðum Stöðugleikasamningsins.

Síðastliðið sumar var að störfum vinnuhópur um styrkingu launatölfræði sem skilaði niðurstöðum sínum til Þjóðhagsráðs 3. september sl. Aðilar að samkomulaginu eru sammála um að ráðast skuli í heildarsöfnun launaupplýsinga frá launagreiðendum. Stjórnvöld munu hefja undirbúning að heildarsöfnun launaupplýsinga á íslenskum vinnumarkaði strax á árinu 2026 og tryggja fjármögnun verkefnisins frá og með 2027. Með þessu mun skapast mun heildstæðari upplýsingagrunnur um íslenskan vinnumarkað en með núverandi fyrirkomulagi.

Á fundi Þjóðhagsráðs 3. september sl. voru jafnframt kynntir valkostir til að draga úr sjálfvirkum verðbreytingum. Aðilar að samkomulaginu munu ráðast í aðgerðir til að draga úr vægi sjálfvirkra verðbreytinga, m.a. á grundvelli þeirra valkosta sem þar voru kynntir.

Yfirlýsing ríkisstjórnar, Alþýðusambands Íslands, Samtaka atvinnulífsins og Sambands íslenskra sveitarfélaga

Ríkisstjórnin, Alþýðusamband Íslands, Samtök atvinnulífsins og Samband íslenskra sveitarfélaga hafa undirritað sameiginlega yfirlýsingu vegna kjarasamninga á almennum vinnumarkaði.

Sameiginleg yfirlýsing vegna kjarasamninga á almennum vinnumarkaði

Sunna Hlín Jóhannesdóttir var kjörinn varaformaður stjórnar Sambandsins. Sunna Hlín er oddviti Framsóknarflokksins á Akureyri og varaformaður bæjarráðs með meistaragráðu í samskipta, auglýsinga- og markaðsfræðum. Hún starfaði sem kennari við viðskipta- og hagfræðideild VMA, og hefur áður starfað við blaðamennsku, almannatengsl og stundakennslu við Háskólann á Akureyri.

Ragnhildur Alda Vilhjálmsdóttir boðaði forföll og sat Bjarni Guðjónsson fundinn í hennar fjarveru.

Ný stjórn Sambandsins nýtti tækifærið á fjármálaráðstefnu sveitarfélaga og fundaði í Vör við Viðeyjarsund. Skipti stjórn með sér verkum og fjallaði um dagatal stjórnar starfsárið 2026-2027.

Sunna Hlín varaformaður stjórnar Sambandsins

Almar Guðmundsson, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga, setti ráðstefnuna og fjallaði í ávarpi sínu um mikilvægi þess að það ríki traust og gagnkvæmur skilningur í samskiptum ríkis og sveitarfélaga. Vísaði Almar jafnframt til þeirrar áherslu sem fram kom í ályktun landsþings Sambandsins á Akureyri í lok september, þar sem sveitarfélög landsins kölluðu eftir auknu samráði, skýrari verkaskiptingu og öflugra samstarfi ríkis og sveitarfélaga um lausn þeirra stóru verkefna sem blasa við í þjónustu við íbúa og uppbyggingu samfélagsins.

Þá sagði hann sveitarfélögin ætla að taka meira pláss í menntamálum en ríflega helmingur skatttekna sveitarfélaga fer í málaflokkinn, sem er gríðarlega mikilvægur. Hann snýst um framtíð barna og sveitarfélögin eiga að spila stórt hlutverk þar.

Daði Már Kristófersson, fjármálaráðherra, Eyjólfur Ármannsson, innviðaráðherra, og Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri, fluttu einnig erindi á ráðstefnunni. Að þeim loknum fóru fram pallborðsumræður undir stjórn Boga Ágústssonar. Þá er fjölbreytt dagskrá erinda og umræðna á dagskrá yfir daginn þar sem fjallað er um fjármál sveitarfélaga, efnahagsþróun, kjaramál, menntamál og uppbyggingu innviða.

Ráðstefnunni lýkur á morgun, föstudag, með málstofu þar sem sjónum verður beint að helstu áskorunum og tækifærum sveitarfélaga á komandi árum. Beint streymi er ráðstefnunni og hægt verður að nálgast upptöku eftir helgi. 

Fjármálaráðstefna sveitarfélaga hófst í morgun í Vör við Viðeyjarsund. Þar koma fulltrúar sveitarfélaga víðs vegar að af landinu saman til að ræða stöðu og framtíðarhorfur sveitarfélaga, fjármál, efnahagsmál, innviði og þau verkefni sem fram undan eru í íslensku sveitarstjórnarstigi. Dagskrá ráðstefnunnar stendur yfir í dag og á morgun.

Fjármálaráðstefna sveitarfélaga hófst í Vör í morgun

Innviðaráðuneytið hefur birt til umsagnar í samráðsgátt stjórnvalda tillögu að viðmiðum um sjálfbæra þróun sveitarfélaga. Tillagan byggir á vinnu starfshóps sem skipaður var fulltrúum ráðuneyta og Sambands íslenskra sveitarfélaga en Sambandið átti þrjá fulltrúa í hópnum.

Í tillögunni eru lagðir fram 30 mælikvarðar og viðmið sem ætlað er að styðja við mat á efnahagslegri, félagslegri og umhverfislegri sjálfbærni sveitarfélaga. Jafnframt hefur verið útbúið mælaborð fyrir sveitarfélögin þar sem fulltrúar þeirra geta sett inn upplýsingar og séð hvar sitt sveitarfélag stendur út frá framangreindum viðmiðum um sjálbæra þróun. Vonir standa til að mælaborðið geti nýst sveitarfélögum við greiningu, stefnumótun og ákvarðanatöku.

Sambandið hvetur sveitarfélög til að kynna sér viðmiðin vel og senda inn athugasemdir, ábendingar og umsagnir í samráðsgátt stjórnvalda. Umsagnarfrestur er til 13. nóvember nk.

Tillöguna er að finna í Samráðsgátt.

Leitarniðurstöður

Viðmið um sjálfbæra þróun sveitarfélaga í samráðsgátt

Leitarniðurstöður

Við­mið um sjálf­bæra þró­un sveit­ar­fé­laga í sam­ráðs­gátt

Viðmið um sjálfbæra þróun sveitarfélaga í samráðsgátt