Rekstur sveitarfélaga
Nú liggja fyrir ársreikningar allra sveitarfélaga landsins vegna ársins 2025. Niðurstaða ársreikninga A-hluta sýnir að afkoman var nokkuð lakari en árið á undan. Rekstrarniðurstaða ársins nam 1,3% af tekjum árið 2025, samanborið við 3,9% árið 2024. Skýringuna má að stórum hluta rekja til meiri hækkunar lífeyrisskuldbindinga. Árið 2025 hækkuðu lífeyrisskuldbindingar sveitarfélaganna umtalsvert, en hækkun þeirra hafði verið tiltölulega lítil árið 2024.
Ef horft er fram hjá rekstrarliðum sem ekki hafa áhrif á sjóðstreymi nam veltufé frá rekstri um 8% af tekjum. Það er mjög svipað og árið á undan. Sveitarfélögin höfðu því álíka mikið fjármagn úr eigin rekstri til ráðstöfunar í fjárfestingar og afborganir lána og árið 2024.
Skuldahlutfall sveitarfélaganna hækkaði lítillega á milli ára, úr 107% í 108%.
Áhugavert er að skoða skuldahlutfallið í samhengi við veltufé frá rekstri sem hlutfalls af tekjum. Þegar sveitarfélögin eru borin saman kemur fram sú tilhneiging að eftir því sem veltufé frá rekstri er hærra, því lægra er skuldahlutallið. Þessi tengsl eru þó ekki algild. Sveitarfélögin eru ólík að stærð og uppbyggingu og hafa mismunandi fjárfestingarþörf og fjárhagslegar aðstæður. Þá er mikilvægt að hafa í huga að hér er aðeins horft á eitt ár. Til að meta fjárhagsstöðu sveitarfélaga til lengri tíma þarf að skoða þróunina yfir fleiri ár.
Ef horft er til landshluta þá kemur upp nokkuð önnur mynd. Þá virðist lítil fylgni milli meiri afgangs af rekstri og aukinnar skuldsetningar.