Ung­menni um allt land kalla eft­ir skýr­ara hlut­verki og aukn­um áhrif­um

Niðurstöðurnar draga skýra mynd af ungmennum sem eru bæði tilbúin að leggja sitt af mörkum og greina frá því sem skiptir þau mestu máli í daglegu lífi og framtíðarsýn þeirra fyrir sín sveitarfélög.  

Í svörum þátttakenda kom fram sterk áhersla á að bæta samgöngur og aðgengi, tryggja öryggi í nærumhverfi og efla lýsingu og innviði. Þau lögðu einnig mikla áherslu á skólamál, jafnræði í námi, og aukna fræðslu. Íþróttaaðstaða, frístundastarf og félagsmiðstöðvar skipuðu jafnframt stóran sess, enda um mikilvægan hluta af lífsgæðum ungmenna að ræða. Mörg ungmenni lýstu einnig áhuga á formlegri þátttöku í stefnumótun, svo sem með virku samráði, áheyrnarfulltrúum og skýrara hlutverki ungmennaráða innan stjórnsýslu sveitarfélaga.  

Ungmenni bentu á að víða hefðu ungmennaráð þegar haft jákvæð áhrif á samfélagið, meðal annars með ábendingum um bætta strætóþjónustu, lýsingu í hverfum, umferðaröryggi og endurbætur á leik- og íþróttasvæðum. Einnig nefndu þau verkefni á sviði menntunar og velferðar. frá endurskoðun á reglum í grunnskólum, yfir í aukna sálfræðiþjónustu og fræðslu um andlega heilsu. Slík verkefni endurspegla skýrt vilja ungmenna til að byggja upp samfélag sem er öruggt, sanngjarnt og hvetjandi fyrir þau sjálf og jafnaldra sína.  

Þegar rætt var um hvað geri ungmennaráð öflug var niðurstaða ráðstefnunnar sú að reglulegir fundir, faglegur stuðningur frá starfsfólki sveitarfélaga og virkur áhugi kjörinna fulltrúa séu lykilforsendur. Ungmenni leggja áherslu á að það sé erfitt að vinna markvisst að málum ef fundir eru ekki reglulegir og raunverulegt samtal fari ekki fram. Þá skiptir máli að hafa góða aðstöðu, skýrt hlutverk og að þátttaka sé virt, meðal annars með sanngjarnri greiðslu fyrir fundarsetu. 

Það sem ungmennin telja hvetjandi í starfi ungmennaráða er þátttaka í viðburðum þar sem þau fá að mæta jafningjum og áhrifafólki. Ungmenna- og barnaþing, ráðstefnur eða fundir með öðrum ungmennaráðum, alþjóðleg verkefni, ferðir og norræn samskipti, sem og fundir með sveitarstjórnum og fulltrúum Alþingis, voru nefnd sem sterkustu hvatningaratriðin. Þegar þau taka þátt í slíkum vettvangi upplifa þau að rödd þeirra hafi vægi, að þau standi saman og séu hluti af stærri heild.  

Á sama tíma voru þátttakendur ófeimnir við að nefna þær áskoranir sem standa í vegi fyrir árangri, þar má nefna fundaskort, óreglulegt skipulag og takmarkað fjármagn. Einnig kom fram gagnrýni á að reglulega sé ekki hlustað nægilega á sjónarmið ungmenna eða ekki tekið mark á tillögum þeirra.  

Það var skýr afstaða ungmennaráða að þau vilja vera virk í stefnumótandi ákvarðanatöku sveitarstjórna í málaflokkum sem hafa bein áhrif á líf þeirra: samgöngur og strætó, menntamál, íþróttir og heilsuefling, frístundir, aðgengi að heilbrigðis- og sálfræðiþjónustu, öryggi í nærumhverfi og jafnrétti. Ungmenni kalla eftir því að vera hluti af reglubundinni og markvissri ákvarðanatöku, ekki aðeins sem hlustendur heldur þátttakendur með skýra og viðurkennda rödd.  

Ingimar Guðmundsson ræddi um stöðu ungmennaráða og ráðstefnuna í Ráðhúsinu, hlaðvarpi Sambandsins, í lok desember.