Markmið fundarins var að efla samstarf, miðla þekkingu og læra hvert af öðru um þau viðfangsefni sem sveitarfélög á Norðurlöndum standa frammi fyrir á komandi árum.  

Heimsóknin hófst í Grindavík þar sem þátttakendur fengu tækifæri til að kynna sér aðstæður í bænum og áhrif náttúruhamfara á starfsemi sveitarfélagsins. Að því loknu hélt hópurinn að Hótel Geysi, þar sem hann dvaldi í þrjár nætur og tók þátt í fjölbreyttri dagskrá, meðal annars heimsókn í Hrunamannahrepp þar sem sveitarstjórinn Aldís Hafsteinsdóttir tók vel á móti hópnum.  


Á fundinum var fjallað um ýmsar af stærstu áskorunum norrænna sveitarfélaga. Hvert land leiddi umræður um þau málefni sem þar eru talin brýnust og miðlaði reynslu sinni til annarra þátttakenda. Sambandið leiddi umræðu um endurnýjun kjörinna fulltrúa á sveitarstjórnarstiginu og mikilvægi þess að efla skilning á hlutverki sveitarfélaga í samfélaginu. Aðrar umræður sneru meðal annars að áhrifum breyttrar aldurssamsetningar íbúa og aukningu ungmenna í velferðarþjónustu og sérskólum, fjármögnun innviða og þarfir þess að setja fram langtíma fjárfestingaáætlanir, atvinnuþátttöku og breytingar varðandi hæfni og þekkingu starfsmanna auk nýtingu gagna og gervigreindar til að styðja við stefnumótun og þjónustu sveitarfélaga.  

Fundurinn staðfesti mikilvægi norræns samstarfs sveitarfélaga. Þrátt fyrir ólíkar aðstæður eiga sveitarfélög á Norðurlöndum við margar sameiginlegar áskoranir að etja og því skiptir miklu máli að deila þekkingu, reynslu og hugmyndum um lausnir sem geta nýst víðar en innan landamæra hvers ríkis.  

Fulltrúar hagdeilda systursamtaka Sambandsins á Norðurlöndum komu saman á Íslandi í síðustu viku á árlegum samstarfsfundi sínum.

Norrænar hagdeildir funduðu á Íslandi

Verkefnið European City Facility hefur verið framlengt og tryggð fjármögnun upp á 11,1 milljón evra (u.þ.b. 1,5 milljarður ISK) til að styðja við 185 sveitarfélög sem hvert og eitt fær 60.000€ (8,5 milljón ISK), auk sérfræðiráðgjafar, til að útbúa fjárfestingaráætlun vegna verkefna sem flýta fyrir orkuskiptum. Auglýst verður þrisvar eftir umsóknum árin 2026 og 2027. Opnað verður næst fyrir umsóknir í október og hafa umsækjendur þá tvo mánuði til að skrifa og skila umsókn.

Verkefnið byggir á margra ára reynslu en nú þegar hafa rúmlega 400 sveitarfélög í Evrópu fengið stuðning við að þróa fjárfestingarhugmyndir fyrir aðgerðir sem stuðla að notkun á sjálfbærri orku og orkusparnaði. Þegar hafa þessar áætlanir skilað 1,8 milljarði evra í fjárfestingum (rúmlega 250 milljarðar ISK) en mun fleiri verkefni eru í farvatninu.

Samband íslenskra sveitarfélaga er einn samstarfsaðila í verkefninu og gegnir hlutverki landstengiliðs á Íslandi. Sambanið veitir umsækjendum og styrkþegum ráðgjöf og aðstoð í samstarfi við stjórnendur verkefnisins. Þegar hafa þrjú sveitarfélög á Íslandi hlotið styrki og stuðning í gegnum þetta verkefni.

Umsóknarferlið vegna næstu auglýsinga verður svipað því sem áður hefur verið en við bætist að nú verður hægt að sækja um styrki vegna verkefna sem snúa að því að kæla eða hita húsnæði í viðbót við aðgerðir sem snúa að því að bæta orkunýtingu eða skipta úr jarðefnaeldsneyti í hreina orku. Auk þess hefur þeim löndum fjölgað sem geta sótt um þessa styrki og eru þau nú 32.

Auglýst verður sérstaklega á næstu vikum hvaða dag opnað verður fyrir umsóknir, hvenær skilafrestur þeirra verður og hvenær haldinn verður kynningarfundur vegna þessa. Þangað til hvetjum við sveitarfélög til að skoða hvort ekki sé verkefni á döfinni sem notið gæti góðs af smá fjárhagslegum og faglegum stuðningi svo það verði að veruleika.

Frekari upplýsingar er að finna á vefsíðu Sambandsins: https://www.samband.is/verkefnin/althjodamal/european-city-facility-verkefni/

Íslenskum sveitarfélögum stendur nú aftur til boða að sækja um fjárhagslegan og tæknilegan stuðning til að flýta fyrir fjárfestingum í sjálfbærri orku og loftslagsaðgerðum.

Styrkir til að útbúa grænar fjárfestingaráætlanir

Um er að ræða styrki allt að 100.000 evra (um 14,1 milljón króna) til sveitarfélaga og svæðisbundinna yfirvalda. Styrkirnir eru veittir í gegnum verkefni fjármagnað af Horizon Europe (Mission Ocean&Waters) en slíkar umsóknir eru mun einfaldari en hefðbundnar Evrópuumsóknir. Frestur til að sækja um styrkina er til 30. september 2026.

 Þann 16. september verður haldinn upplýsingafundur um styrkina og Sambandið hvetur áhugasöm sveitarfélög til að kynna sér málið.

Frekari upplýsingar má finna á heimasíðu SUNDANSE.

Sambandið vekur athygli á styrkjum til endurheimtar vistkerfa í ferskvatni.

Styrkir til sveitarfélaga vegna endurheimtar vistkerfa í ferskvatni

Í gær, mánudaginn 31. ágúst, fór fram kynningarfundur á nýrri skýrslu um meðhöndlun lífúrgangs á Íslandi. Skýrslan var unnin fyrir Samband íslenskra sveitarfélaga og umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið af Stefáni Gíslasyni hjá Umhverfisráðgjöf Íslands. Þátttaka á fundinum var afar góð og augljóst að viðfangsefnið er sveitarfélögunum hugleikið. 

Meginniðurstöður skýrslunnar eru þær að áætlað magn matarúrgangs sem fellur til á landinu á ári er um 43.766 tonn en aðeins um 20.320 tonnum er sérsafnað og fara í vinnslu. Vísbendingar eru um að gera mætti betur í sérsöfnun lífúrgangs frá lögaðilum og bæta úr söfnun og meðhöndlun á garðaúrgangi.  

Núverandi afkastageta til að meðhöndla lífúrgang á landsvísu er um 33.379 tonn en ef litið er til afkastaþarfar árið 2035 þyrfti getan að aukast um 18.579 tonn, eða í heildina vera 51.958 tonn á ári. Skýrslan varpar ljósi á það að nauðsynleg uppbygging innviða er misjöfn eftir landshlutum en líklegt sé að svæðisbundin uppbygging innviða sé fýsilegust. Lítið geymsluþol lífúrgangs takmarkar í þessu samhengi kosti þess að vinna hann miðlægt auk þess sem flutningskostnaður getur verið hár þegar keyrt er með úrganginn landshluta á milli. 

Skýrsluna í heild sinni má nálgast hér.

Leitarniðurstöður

Meðhöndlun lífúrgangs á Íslandi - útgefin skýrsla

Samband íslenskra sveitarfélaga

Leitarniðurstöður

Með­höndl­un lífúr­gangs á Ís­landi - út­gef­in skýrsla

Meðhöndlun lífúrgangs á Íslandi - útgefin skýrsla