Fara í aðalefni

Sambandið

Standa ekki við sam­komu­lag um börn með fjöl­þætt­an vanda

24. júní 2026

Stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga undrast vinnubrögð ríkisins við reglugerð um vistun barna með fjölþættar stuðningsþarfir og telur að með henni sé ríkið að brjóta samkomulag ríkis og sveitarfélaga um skýra ábyrgðarskiptingu í málefnum barna með fjölþættan vanda frá 19. mars 2025. 

Samkomulagið kveður á um að ríkið taki að sér framkvæmd og beri ábyrgð á fjármögnun sérhæfðrar þjónustu við börn með fjölþættan vanda sem búsett eru utan heimilis, en þessi börn hafa verið að jafnaði um 35 á landinu öllu. Með nýrri reglugerð hefur ríkið hins vegar einhliða endurskilgreint og þrengt þann hóp barna sem fellur undir samkomulagið. Settar eru kerfislegar skorður sem útiloka börn frá aðgengi í viðeigandi úrræði þar sem ríkið stendur straum af kostnaði, þrátt fyrir mat sérfræðinga um þörf þeirra fyrir fjölþætta þjónustu.

Engin fagleg rök eru fyrir því af hverju ríkið ætti ekki að sinna þessum börnum, eingöngu fjárhagsleg rök, en ríkið greiddi fyrir úrræði hópsins í fyrra á grundvelli samkomulagsins. Kostnaður vegna þjónustu við þessi börn er einfaldlega meiri en ríkið hafði gert ráð fyrir og því hefur ríkið ákveðið einhliða að endurskilgreina þessa hópa 15 mánuðum eftir að hafa undirritað samkomulag um ábyrgðarskiptingu við sveitarfélögin. 

Stjórn Sambandsins ítrekar að samkomulagið snérist um breytta ábyrgðarskiptingu milli ríkis og sveitarfélaga til framtíðar en ekki um það að ríkið myndi leggja málaflokknum til ákveðið fjármagn. Ríkið tók að sér ábyrgð á framkvæmd og fjármögnun þjónustu við þennan hóp. Það er óásættanlegt að ríkið ætli nú að skilgreina hópinn með öðrum hætti en samið var um þar sem það fjármagn sem ríkið ætlaði til málaflokksins er ekki fullnægjandi. 

Þetta snýst ekki aðeins um einstaka reglugerð heldur traustið á milli ríkis og sveitarfélaga. Sveitarfélögin undirrituðu samkomulagið 19. mars 2025 í góðri trú um að þar væri lagður sameiginlegur grunnur að betri þjónustu við börn með flóknar þarfir. Nú er ríkið að ganga á bak orða sinna. Það hlýtur að vekja upp alvarlegar spurningar hjá sveitarfélögum um traust og trúverðugleika ríkisins þegar kemur að því að standa við gerða samninga.