23. mar. 2012

Mál tónlistarskólanna í óásættanlegri stöðu

  • Halldor

Halldór Halldórsson, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga fór hörðum orðum um þá stöðu sem tónlistarskólarnir eru í eftir samkomulag sem gert var milli ríkis og sveitarfélaga á vordögum 2011. Í samkomulaginu var gert ráð fyrir að ríkið  tæki að sér að standa undir útgjöldum vegna framhaldsnáms í söng og hljóðfæraleik auk miðstigs í söngnámi.

Mikill þrýstingur var af hálfu ríkisins að sveitarfélögin gerðu þetta samkomulag en á endanum kom í ljós að forsendur ríkissins stóðust engan vegin. Nemendur voru ríflega 100 fleiri en ríkið hafði gert ráð fyrir og umframkostnaður sveitarfélaganna nemur 121 milljón. Halldór sagði þetta mál vera í óásættanlegri stöðu og að ríkið bæri alfarið ábyrgð á því.

Umfjöllun Halldórs um þetta mál má sjá hér að neðan.

Hafinn var vandaður undirbúningur að greiningu málsins af hálfu sambandsins og fulltrúa ráðuneyta svo unnt yrði að byggja samninginn á traustum grunni. Þá hljóp skyndilega mikill asi í málið af hálfu ráðherra sem þrýstu á um að skrifað yrði undir einfaldan samning milli aðila þ. 13. maí 2011, á sama tíma og ein opnunarhátíðin af nokkrum var haldin í Hörpu. Ríkið sagði að kostnaðurinn á ársgrundvelli myndi nema 480 m.kr. m.v. forsendur um 711 nemendur sem það gaf upp og að það væri tilbúið að standa undir þeim kostnaði. það var þó með því skilyrði að sveitarfélögin tækju að sér önnur verkefni frá ríkinu að verðmæti 230 m.kr. Nettógreiðsla ríkisins var því 250 m.kr. m.v. þessar forsendur. Því miður létum við undan þessum ótímabæra þrýstingi enda lá ráðherrum mikið á að sýna þjóðinni að nú skyldi efla tónlistarfræðslu í landinu. Hvorki meira né minna en þrír fagráðherrar mættu við undirritunina auk forsætisráðherra sem var í broddi fylkingar. Tilkynnt var að nú skyldu átthagafjötrar í tónlistarnámi heyra sögunni til og allt yrði í blóma í tónlistarfræðslumálum á Íslandi.

Þar sem samningurinn var í raun einungis umgjörð um málið var hafist handa við að útfæra hann. Það tók að sjálfsögðu sinn tíma, ekki síst vegna þess að oft vissum við hjá sambandinu ekki hver væri í raun okkar viðsemjandi í málinu. Að lokum var svo skrifað undir samkomulag um útfærsluna sem fól í sér tímabundna breytingu á verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga. Það var gert í október 2011. Þá höfðu tónlistarskólarnir fyrir löngu lokið við að innrita nemendur í skólana og kennsla var hafin fyrir allnokkru. Þá þegar kom í ljós að forsendur ríkisins stóðust engan veginn. Nemendur í þessu tiltekna námi voru 822 eða 111 fleiri en forsendur ríkisins sögðu til um. Umframkostnaðurinn á ársgrundvelli nemur 121 m.kr. Jöfnunarsjóður sveitarfélaga deildi út því takmarkaða fjármagni sem sýndarsamningurinn heimilaði. Það hefur leitt til þess að nú eiga þrír virtir og rótgrónir tónlistarskólar í verulegum fjárhagsvandræðum. Í samningaviðræðum sambandsins við ráðuneytin til að ná fram leiðréttingu á þessu höfum við mætt algjörri neitun af hálfu fjármálaráðuneytisins. Það er eins og ríkisvaldið telji sig algjörlega ábyrgðarlaust gagnvart þessum forsendubresti í samningum aðila og gefur hinum fögru fyrirheitum um eflingu tónlistarnáms langt nef.

Ágætu þingfulltrúar. Þetta mál er í óásættanlegri stöðu og ber ríkið alfarið ábyrgð á því. Framkoma ríkisins í málinu er fyrir neðan allar hellur. Hún varpar stórum og miklum skugga á annars ágæta þróun í jákvæðum samskiptum ríkis og sveitarfélaga undanfarin ár. Við einfaldlega krefjumst þess án nokkurs afsláttar að ríkið greiði þær 121 m.kr. sem vantar, og það nú þegar, en fljóti ekki sofandi að feigðarósi og ranki svo e.t.v. við sér þegar það er um seinan og skólahaldi hefur verið hætt og nemendur sendir heim úr ákveðnum skólum, eins og við blasir um þessar mundir. Það hlýtur að teljast sögulegt framlag ríkisstjórnarinnar til eflingar tónlistarnáms.