10. nóv. 2017

Endurskoðun lokið vegna eftirlits á stjórnsýslu sveitarfélaga

Nýjum verklagsreglum samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins um frumkvæðismál er ætlað að stuðla að virku stjórnsýslueftirliti hjá ráðuneytinu, en því er skv. sveitarstjórnarlögum heimilt að hafa frumkvæði að formlegri umfjöllun vegna meintra annmarka á stjórnsýslu sveitarfélaga. 

Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið hefur gefið út nýjar og endurskoðaðar verklagsreglur um meðferð svonefndra frumkvæðismála skv. sveitarstjórnarlögum, að því er fram kemur í tilkynningu frá ráðuneytinu.

Ráðuneytinu er skv. 112. gr. laganna heimilt að ákveða einhliða hvort efni standi til formlegrar umfjöllunar um þann hluta af stjórnsýslu sveitarfélags sem lýtur eftirliti þess, óháð því hvort um kæranlega ákvörðun sé að ræða skv. 111. gr. laganna.

Þetta frumkvæðiseftirlit ráðuneytisins er talinn mikilvægur þáttur í eftirliti þess með stjórnsýslu sveitarfélaganna og mikilvægt réttarúrræði þegar ekki eru til staðar efnisleg skilyrði þess, að mál verði tekin til kærumeðferðar á grundvelli 111. gr. Þá geta frumkvæðismál einnig gegnt hlutverki vegna réttaróvissu eða óljósa framkvæmd laga.

Skv. nýju verklagsreglunum verður lögð áhersla á virkt stjórnsýslueftirlit hjá ráðuneytinu. Kveðið er á um þau viðmið sem horfa skal til við mat á því hvenær hefja skuli frumkvæðismál og lögð er áhersla á að niðurstöður ráðuneytisins séu vel rökstuddar. Þá er einnig kveðið á um það að birta skuli niðurstöðu í a.m.k. þremur slíkum málum á hverju ári. Allt miðar þetta að því að standa vörð um réttaröryggi íbúa sveitarfélaganna, stuðla að samræmdri stjórnsýsluframkvæmd og draga úr réttaróvissu á þessu sviði.

Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hefur eftirlit með því að sveitarfélög gegni skyldum sínum samkvæmt lögum og öðrum löglegum fyrirmælum innan þess ramma sem markaður er í ákvæðum XI. kafla sveitarstjórnarlaga, nr. 138/2011. Eftirlitið tekur einnig til byggðasamlaga sem og til annarra að því leyti sem þeim hefur verið falið að sinna stjórnsýslu á vegum sveitarfélags samkvæmt heimild í lögum. Eftirlit ráðuneytisins tekur hins vegar ekki til ákvarðana sveitarfélaga í starfsmannamálum, gerðar kjarasamninga eða stjórnsýslu sem fram fer á vegum sveitarfélaganna og öðrum stjórnvöldum á vegum ríkisins er með beinum hætti falið eftirlit með.

Þá kemur fram í tilkynningu ráðuneytisins að allar ábendingar eða kvartanir geti orðið að frumkvæðismáli, standi næg efni til þess, óháð því hver eigi í hlut,  íbúar eða kjörnir sveitarstjórnarmenn og einnig óháð því hvort þeir teljist formlegir aðilar máls skv. ákvæðum stjórnsýslulaga.

Ábendingar og kvartanir skulu berast ráðuneytinu á póstfangið postur@srn.is. Einnig hefur sérstakt eyðublað verði útbúið í þeim tilgangi.