Upplýsingatæknimál
Vinna að upplýsingatæknimálum sveitarfélaga hefur verið lengi á dagskrá hjá sambandinu í samræmi við ályktanir landsþinga þess undanfarin ár. Það er ótvíræð þörf fyrir meira samstarf sveitarfélaga í upplýsingatæknimálum og þau hafa kallað eftir leiðsögn sambandsins í þeim efnum.
Í starfsáætlun þróunar- og alþjóðasviðs sambandsins fyrir 2010 er meðal áhersluatriða að kanna möguleika á samstarfsverkefni sveitarfélaga í upplýsingatæknimálum og stofnun upplýsingatæknihóps sambandsins. Þetta markmið er í samræmi við stefnumörkun sambandsins fyrir 2009 og 2010, sem samþykkt var af stjórn 29. apríl 2009. Ljóst er að þetta er stórt verkefni en það er líka mjög mikilvægt. Með markvissu samstarfi sveitarfélaga gætu þau náð niður kostnaði við upplýsingatæknimál sín, náð fram meiri ávinningi af notkun upplýsingatækni og veitt íbúum sínum betri þjónustu.
Alþjóðlegar og evrópskar kannanir sýna að Ísland hefur verið að dragast aftur úr í rafrænni stjórnsýslu og eru nú meðal þeirra þjóða Evrópu sem standa lakast. Augljósasta ástæðan er sú að opinberar stofnanir og sveitarfélög hafa ekki fengið nægilegan miðlægan stuðning. Þau hafa hvert fyrir sig þurft að sjá um sig og verið ofurseld einkamarkaðinum. Á einu sviði er Ísland þó að skora hæst í alþjóðlegum könnunum og það er í notkun almennings á rafrænni þjónustu. Þessi staðreynd er enn frekari rök fyrir því að leggja meiri áherslu á uppbyggingu rafrænnar þjónustu hér á landi.
Það er sláandi hversu lítill stuðningur ríkisvaldsins hefur verið við rafræna stjórnsýslu hér á landi í samanburði við önnur lönd. Í verkefni ríkisins um upplýsingasamfélagið hefur líka skort skilning á mikilvægi þess að ríki og sveitarfélög vinni saman að uppbyggingu rafrænnar stjórnsýslu. Oftast hefur verið litið á sveitarfélögin eins og hvern annan hagsmunaaðila og lítið samráð verið haft við þau.
Til að undirbúa greinargerð og tillögugerð um málið fékk þróunar- og alþjóðasvið sér til aðstoðar eftirtalda sérfræðinga sveitarfélaga:
- Guðfinnu B. Kristjánsdóttir, upplýsingastjóra Garðabæjar,
- Gunnar Frímannsson, verkefnastjóri hjá Akureyrarkaupstað,
- Gunnar Jónsson, sviðsstjóra mannauðs- og upplýsingatæknisviðs Fjarðabyggðar,
- Hjört Grétarsson, forstöðumann upplýsingatæknimála hjá Reykjavíkurborgar,
- Óskar Sandholt, framkvæmdastjóra fræðslu- og menningarsviðs Seltjarnarnesbæjar og
- Sæmund Valdimarsson, forstöðumann upplýsingatæknideildar Kópavogsbæjar.
Í nágrannalöndum Íslands er litið svo á að sveitarfélagasamböndin hafi mikilvægt samræmingar- og leiðsagnarhlutverk varðandi uppbyggingu á rafrænni stjórnsýslu og upplýsingatæknimálum sveitarfélaga. Hjá Evrópusamtökum sveitarfélaga, CEMR er starfandi upplýsingatæknihópur sem gætir hagsmuna evrópskra sveitarfélaga gagnvart stefnumótun og löggjöf ESB sem snýr að upplýsingatæknimálum en er ekki síður að vinna að þekkingaryfirfærslu milli evrópskra sveitarfélaga á þessu sviði. Hópurinn hefur að undanförnu verið að vinna að handbók fyrir sveitarfélagasambönd um hvernig þau geti aðstoðað sveitarfélög í upplýsingatæknimálum. Handbókin er byggð á stefnumótun norska sveitarfélagasambandsins. Í handbókinni er farið yfir mikilvægar forsendur og svið rafrænnar þjónustu hjá sveitarfélögum. Gert er ráð fyrir að sveitarfélagasambönd setji markmið og aðgerðaráætlun hvað varðar þessar forsendur og svið.
Hlutverk sveitarfélagasambanda er í handbókinni skilgreint þannig:
- Gæta hagsmuna sveitarfélaga gagnvart ríkisvaldi, ESB, framleiðendum og öðrum aðilum sem koma að upplýsingatæknimálum sveitarfélaga.
- Stuðla að þróun staðla og kröfulýsinga fyrir gagnamiðlun, samhæfingu kerfa og sameiginlegar lausnir, gjarnan í samstarfi við ríkisvaldið.
- Stuðla að þekkingaruppbyggingu í sveitarfélögunum með tillögum og meðmælum, ráðgjöf, samanburði, útgáfu leiðbeiningarefnis, stofnun samstarfsneta til að skiptast á reynslu og þekkingu o.sv.frv.