Lög Sambands íslenskra sveitarfélaga
I. Heiti og heimili
1. gr.
Sambandið heitir Samband íslenskra sveitarfélaga og er heimili þess í Reykjavík.
II. Hlutverk
2. gr.
Hlutverk sambandsins er:
- Að vera sameiginlegur málsvari sveitarfélaganna í landinu og vinna að sameiginlegum hagsmunamálum þeirra og samstarfi.
- Að vera fulltrúi íslenskra sveitarfélaga gagnvart ríkisvaldinu og öðrum innlendum aðilum, eftir því sem við á.
- Að vera fulltrúi íslenskra sveitarfélaga gagnvart erlendum samtökum um sveitarstjórnarmál, erlendum stofnunum og öðrum þeim aðilum erlendis, er láta sig sveitarstjórnarmálefni skipta.
- Að vinna að almennri fræðslu um sveitarstjórnarmál með ráðstefnu-, námskeiða- og fundahaldi og útgáfu- og upplýsingastarfsemi um einstaka þætti sveitarstjórnarmála fyrir sveitarstjórnarmenn og starfsmenn sveitarfélaga.
III. Aðild og kjör fulltrúa á landsþing
3. gr.
Hvert íslenskt sveitarfélag getur gerst aðili að sambandinu.
Nú samþykkir sveitarstjórn að óska þess að sveitarfélagið verði tekið í sambandið og skal hún þá senda stjórn sambandsins skriflega umsókn um það. Stjórn sambandsins veitir sveitarfélaginu inngöngu til bráðabirgða, en leggja skal slíkar umsóknir fyrir landsþing til fullnaðarstaðfestingar.
Ef sveitarfélag óskar að segja sig úr sambandinu skal tilkynna það skriflega og miðast úrsögnin við næstu áramót eftir að tilkynning um úrsögn berst.
4. gr.
Að afloknum almennum sveitarstjórnarkosningum kjósa hlutaðeigandi sveitarstjórnir fulltrúa á landsþing og gildir sú kosning fyrir kjörtímabil sveitarstjórnar.
- Sveitarfélag með allt að 1.000 íbúa kýs 1 fulltrúa.
- Sveitarfélag með allt að 3.000 íbúa kýs 2 fulltrúa.
- Sveitarfélag með allt að 5.000 íbúa kýs 3 fulltrúa.
- Sveitarfélag með allt að 10.000 íbúa kýs 4 fulltrúa
og síðan einn til viðbótar fyrir hvert byrjað tugþúsund umfram það.
Íbúafjöldi samkvæmt þessari grein skal miðaður við 1. desember ári áður en landsþing er haldið og skal miðað við endanlegar íbúatölur samkvæmt skráningu Hagstofu Íslands.
Varafulltrúar skulu kosnir jafnmargir og aðalmenn. Kosning fulltrúa fer eftir sömu reglum og gilda um kosningu nefnda samkvæmt sveitarstjórnarlögum.
Kjörgengir eru aðalmenn og varamenn í sveitarstjórn.
Að kosningu lokinni, í síðasta lagi 1. ágúst, sendir sveitarfélagið skrifstofu sambandsins kjörbréf með nafni/nöfnum þess eða þeirra sem hafa verið kjörnir fulltrúar og varafulltrúar.
IV. Landsþing
5. gr.
Landsþing hefur æðsta vald í málefnum sambandsins. Það kemur saman árlega, að jafnaði í mars eða apríl. Á því ári sem almennar sveitarstjórnarkosningar eru haldnar skal landsþing þó haldið í september eða október. Stjórn sambandsins boðar til landsþings og ákveður þingstað og tímasetningu.
Á landsþingi skulu eftirfarandi mál tekin fyrir eða lögð fram:
- Þingsetning og ræða formanns.
- Kosning tveggja þingforseta.
- Kosning tveggja ritara.
- Kosning þriggja manna kjörbréfanefndar.
- Reikningar sambandsins næstliðið reikningsár, endurskoðaðir af löggiltum endurskoðanda og kjörnum skoðunarmönnum og samþykktir af stjórn sambandsins og fjárhagsáætlun fyrir yfirstandandi ár og þriggja ára áætlun.
- Álit kjörbréfanefndar.
- Skýrsla um starfsemi sambandsins fyrir næstliðið ár og starfsáætlun sambandsins fyrir yfirstandandi ár.
- Stefnumótun sambandsins.
- Mál sem sveitarstjórn, samtök sveitarfélaga eða þingfulltrúi óskar eftir að leggja fram.
- Lagabreytingar
- Önnur mál.
- Til viðbótar við framangreind mál skal taka eftirfarandi mál fyrir á fyrsta landsþingi eftir almennar sveitarstjórnarkosningar:
- Kosning stjórnar, sbr. 9. gr.
- Kosning skoðunarmanna, sbr. 10. gr.
- Kosning í Launanefnd sveitarfélaga, sbr. 13. gr. og samþykktir fyrir Launanefnd sveitarfélaga.
Tillögur um mál samkvæmt i-lið 2. mgr. þessarar greinar skal senda stjórn sambandsins eigi síðar en tveimur vikum fyrir landsþing.
Heimilt er þó að leggja mál fyrir landsþing ef 2/3 hlutar þingfulltrúa samþykkja.
Landsþingið getur kosið nefndir eða vinnuhópa til þess að fjalla um einstök mál sem til meðferðar eru á þinginu.
Heimilt er stjórn sambandsins að boða til aukalandsþings með tveggja vikna fyrirvara og skulu þá þau mál tekin fyrir sem stjórnin ákveður.
6. gr.
Til landsþings skal boðað með bréfi til sveitarstjórna með a.m.k. eins mánaðar fyrirvara. Auk þess skulu þeir sem rétt eiga til þingsetu, sbr. 7. gr., boðaðir bréflega til þingsins.
7. gr.
Stjórnarmenn sem eigi eru kjörnir fulltrúar eiga rétt til setu á landsþingi með málfrelsi og tillögurétti.
Ennfremur eiga framkvæmdastjórar sveitarfélaga, þ.e. bæjar- og sveitarstjórar, auk formanna og framkvæmdastjóra landshlutasamtaka sveitarfélaga rétt til setu á landsþingi með málfrelsi og tillögurétti.
V. Kjör stjórnar og skoðunarmanna
8. gr.
Stjórn sambandsins skal að afloknum sveitarstjórnarkosningum, eigi síðar en sex vikum fyrir landsþing, kjósa 6 manna kjörnefnd til að gera tillögur til landsþings um kjör stjórnar, stjórnarformanns og skoðunarmanna til fjögurra ára, sbr. 9. og 10. gr.
Í kjörnefndinni skulu sitja fulltrúar fyrir fimm kjörsvæði, sem eru:
- Reykjavík tveir fulltrúar.
- Suðvesturkjördæmi einn fulltrúi.
- Norðvesturkjördæmi einn fulltrúi.
- Norðausturkjördæmi einn fulltrúi.
- Suðurkjördæmi einn fulltrúi.
Kjörnefnd skal hafa samráð við þingfulltrúa af hverju kjörsvæði fyrir sig áður en hún gengur frá tillögum sínum til landsþingsins.
9. gr.
Á næsta landsþingi að afloknum sveitarstjórnarkosningum skal kjósa, að fengnum tillögum kjörnefndar, sbr. 8. gr., 11 aðalmenn í stjórn sambandsins, sem skiptast þannig eftir kjörsvæðum:
- Þrír úr Reykjavík.
- Tveir úr suðvesturkjördæmi.
- Tveir úr norðvesturkjördæmi.
- Tveir úr norðausturkjördæmi.
- Tveir úr suðurkjördæmi.
Jafnmargir varamenn skulu kosnir með sama hætti.
Formaður stjórnar sambandsins skal kosinn sérstaklega. Að öðru leyti skiptir stjórnin með sér verkum, m.a með kosningu varaformanns. Láti formaður af störfum kýs landsþing formann í hans stað á næsta fundi sínum.
Tiltekinn varamaður skal kjörinn fyrir hvern aðalmann í stjórn og tekur hann sæti í stjórninni í tímabundnum forföllum aðalmanns.
Kjörgengir eru aðal- og varamenn í sveitarstjórn svo og framkvæmdastjórar sveitarfélaga, enda hafi þeir það starf að aðalstarfi.
Kjörtímabil stjórnar er frá kosningu uns kosning fer fram á næsta landsþingi eftir almennar sveitarstjórnarkosningar.
Missi stjórnarmaður umboð sitt, sbr. 1. mgr. 11. gr., tekur varamaður sæti hans til næsta landsþings sem kýs nýjan aðalmann í hans stað. Missi varamaður í stjórn umboð sitt, sbr. 1. mgr. 11. gr., skal næsta landsþing kjósa mann í hans stað.
10. gr.
Á næsta landsþingi að afloknum almennum sveitarstjórnarkosningum skal kjósa tvo skoðunarmenn ársreikninga sambandsins og tvo til vara að fengnum tillögum kjörnefndar, sbr. 8. gr.
Kjörgengir sem skoðunarmenn eru aðal- og varamenn í sveitarstjórn svo og framkvæmdastjórar sveitarfélaga, enda hafi þeir það starf að aðalstarfi.
11. gr.
Nú lætur maður sem kjörinn hefur verið aðalmaður eða varamaður á landsþing, í stjórn, eða sem skoðunarmaður af starfi hjá því sveitarfélagi sem hann starfaði fyrir þegar kosning fór fram og fellur þá umboð hans niður.
Ákvæði þetta tekur ekki til framangreindra aðila sem missa umboð sitt við almennar sveitarstjórnarkosningar. Umboð þeirra fellur niður er landsþing hefur kosið nýja stjórn.
VI. Verkefni stjórnar
12. gr.
Stjórnin fer með yfirstjórn sambandsins milli landsþinga. Stjórnin er í forsvari fyrir sambandið út á við og ber ábyrgð á fjárreiðum þess.
Stjórnin heldur fundi að jafnaði einu sinni í mánuði og skal til þeirra boðað bréflega með hæfilegum fyrirvara.
Stjórnin skal fyrir lok desember ár hvert samþykkja starfsáætlun og fjárhagsáætlun sambandsins fyrir næsta ár. Innan tveggja mánaða frá samþykkt fjárhagsáætlunar skal stjórnin samþykkja rammaáætlun til næstu þriggja ára þar á eftir.
Stjórnin skal fyrir lok febrúarmánaðar hafa samþykkt reikninga sambandsins fyrir næstliðið ár.
Stjórnin ræður framkvæmdastjóra sambandsins og sviðsstjóra í samræmi við skipurit sambandsins á hverjum tíma. Annað starfslið ræður framkvæmdastjóri.
Framkvæmdastjóri stjórnar daglegum störfum á skrifstofu sambandsins, fjárreiðum og öðrum málefnum þess.
Stjórnin getur skipað fastanefndir til að fjalla um einstök mál eða málaflokka. Umboð slíkra nefnda fellur niður við stjórnarskipti.
VII. Launanefnd sveitarfélaga
13. gr.
Launanefndin starfar á vegum sambandsins. Launanefndin annast gerð kjarasamninga fyrir þau sveitarfélög sem veita henni umboð til kjarasamningagerðar.
Launanefnd er kosin á næsta landsþingi sambandsins að afloknum almennum sveitarstjórnarkosningum.
Um kosningu og starf launanefndarinnar gilda sérstakar samþykktir sem landsþing samþykkir.
VIII. Lagabreytingar
14. gr.
Breytingar á lögum sambandsins má gera á landsþingi. Tillögur um lagabreytingar skulu lagðar fyrir stjórn sem sendir þær fulltrúum á landsþingi eigi síðar en tveimur vikum fyrir landsþing og skal þeirra getið í fundarboði. Til lagabreytinga þarf samþykki meirihluta atkvæðisbærra fulltrúa, sbr. 4. gr.
IX. Gildistaka
15. gr.
Lög þessi öðlast þegar gildi. Jafnframt falla úr gildi lög Sambands íslenskra sveitarfélaga frá 26. nóvember 2004.
Þannig samþykkt á XX. landsþingi Sambands íslenskra sveitarfélaga 29. september 2006.
